50 % koszty dla programistów

Kolejne zmiany w stosowaniu 50% kosztów?

8 stycznia 2019 Autor: WPWI

Ministerstwo Finansów pracuje nad wydaniem interpretacji ogólnej dotyczącej stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do części wynagrodzenia uzyskanego w ramach stosunku pracy z tytułu rozporządzania prawami autorskimi.

Ten temat poruszaliśmy na WPWI wielokrotnie, szczególnie w kontekście wynagrodzeń programistów. Szeroko omawialiśmy też istotną zmianę praktyki organów podatkowych jaką w tej kwestii odnotowaliśmy pod koniec 2017 r. kiedy to pojawiło się szereg interpretacji, w których KIS kwestionował możliwość określania honorarium autorskiego (do którego stosowane są podwyższone koszty) jako procentu ogólnego wynagrodzenia pracownika. Za nieprawidłowe uznawano również powiązanie wysokości honorarium autorskiego z czasem pracy, który jest przez pracownika przeznaczany na tworzenie utworów. Podejście KIS było o tyle zaskakujące, że prezentowane ograniczenia sposobu naliczania honorariów autorskich nie znajdowały bezpośrednio oparcia w obowiązujących przepisach. Stało ono również w sprzeczności z dotychczasową interpretacją przepisów przez KIS.  

W praktyce takie stanowisko powodowało, że jedyną formą rozliczeń wynagrodzeń autorskich do której możliwe było stosowanie 50% kosztów była indywidualna wycena każdego utworu. Taki model rozliczeń nie jest możliwy do stosowania na rynku IT, ze względu na brak obiektywnego miernika wartości powstałych utworów (w przypadku programów komputerowych wartość utworu najczęściej powiązana jest z ilością roboczogodzin poświęconych na jego powstanie). Co więcej, model ten zakłada, że pracownik może otrzymać różną wysokość wynagrodzenia w każdym miesiącu. Nie jest to rozwiązanie akceptowalne z perspektywy pracowników, którzy z istoty rzeczy oczekują stałej miesięcznej pensji.

MF najwyraźniej postanowiło skorygować podejście KIS i zaproponować rozwiązanie, które w praktyce umożliwia stosowanie 50% kosztów. Tak przynajmniej sugeruje treść projektu interpretacji ogólnej opublikowanej na stronie MF. W pewnym uproszczeniu stanowisko MF jest powrotem do poglądów organów podatkowych prezentowanych przed zmianą podejścia, dopuszczających zarówno procentowy podział wynagrodzeń na część honoraryjną i pozostałą oraz wyodrębnienie kwotowe honorarium autorskie.

Można dostrzec jednak pewną ewolucję dawnego stanowiska ze względu na wskazywaną przez MF konieczność włączenia nabycia praw autorskich przez pracodawcę na podstawie art. 74 ust. 3 (ex lege).We wcześniejszych interpretacjach organy zazwyczaj nie odnosiły się do tego, że w przypadku programów komputerowych tworzonych przez pracowników, to pracodawca jest podmiotem, który od razu nabywa autorskie prawa majątkowe. W istocie nie dochodzi zatem do żadnego rozporządzenia prawami autorskimi, co faktycznie powinno postawić możliwość stosowania 50% kosztów pod dużym znakiem zapytania.

W projekcie interpretacji MF wskazuje jako warunek stosowania 50% kosztów, zmianę sposobu nabycia na pochodny.

Z punktu widzenia prawa autorskiego oczywiście dopuszczalne jest umowne zmodyfikowanie sposobu czy zakresu nabycia praw do programu komputerowego przez pracodawcę. Jednak pojawia się pytanie co w przypadku gdy strony pozostawią taki sam zakres nabycia jak to wynika z art. 74 ust. 3 prawa autorskiego (na wszystkich polach eksploatacji), a zmienią tylko moment nabycia?

Czy jeśli jedynym uzasadnieniem zmiany będzie stosowanie 50% kosztów to zabieg taki będzie upoważniał do stosowania 50% kosztów? Tego projekt nie rozstrzyga.

Można zasygnalizować także pewne wątpliwości co do tego czy podział procentowy wynagrodzenia lub wyodrębnienie kwoty honorarium autorskiego każdorazowo będą akceptowane przez organy podatkowe. Jak czytamy w projekcie:  „Pracodawca może zastosować kwotowe lub procentowe określenie honorarium autorskiego w stosunku  do wynagrodzenia zasadniczego, z tym że honorarium to musi być powiązane z konkretnym utworem (utworami) pracowniczym.”

Nasze wątpliwości budzi druga część cytowanego fragmentu, a mianowicie wymóg, by honorarium było powiązane z konkretnym utworem pracowniczym.

Trudno ocenić o co tutaj dokładnie chodzi i jaki jest sens tego fragmentu. Niekorzystna interpretacja dla rynku IT oznaczałaby że konieczne jest przypisanie konkretnej kwoty do konkretnego utworu, czyli stworzenie swego rodzaju taryfikatora. To oznaczałoby zachowanie staus quo i trudności w praktyce stosowania 50% kosztów przy stałych wynagrodzeniach. Być może MF chodziło jednak o powiązanie honorarium z danego miesiąca z utworem (utworami) stworzonymi w tym samym miesiącu. Oznaczałoby to, że jeśli w danym miesiącu powstały utwory to do wyodrębnionej części wynagrodzenia można stosować 50% koszty. Mamy nadzieję, że tekst interpretacji zostanie jeszcze w tym zakresie doprecyzowany.

 

Tags: , ,