50 % koszty dla programistów

50 % koszty uzyskania przychodów dla programistów

24 sierpnia 2016 Autor: P. Markiewicz & K. Wątrobiński

Zatrudnianie programistów przez startupy, software house’y, czy też inne firmy tworzące aplikacje i programy komputerowe, stwarza możliwość zastosowania 50% kosztów do uzyskiwanych przez pracowników przychodów, co przekłada się na wyższą wartość wynagrodzenia netto dla takiego pracownika. Zastosowanie kosztów w takiej wysokości możliwe jest jednak pod kilkoma warunkami i wymaga wprowadzenia pewnych procedur, które przybliżymy w naszym tekście.

50% koszty dla programistów?

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) umożliwiają stosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu m.in. w przypadku, gdy przychody te są wynikiem  korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

Powstają jednak pewne wątpliwości czy przepis ten należy stosować także do pracowników tworzących programy komputerowe. Wynikają one z brzmienia art. 74 ust. 3 prawa autorskiego, który przewiduje, że „prawa majątkowe do
programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej”. W przepisie tym przyjęto zasadę pierwotnego nabycia majątkowych praw autorskich przez pracodawcę. Dyskusyjne może być w związku z tym, czy można w
ogóle mówić w takim przypadku o korzystaniu przez twórców z praw autorskich lub rozporządzaniu przez nich tymi prawami, skoro pracodawca nabywa te prawa w sposób pierwotny – co formalnie oznacza, że pracownikowi w żadnym momencie te prawa nie przysługują.

Chociaż kwestia ta ma istotne znaczenie praktyczne, nie była dotychczas rozstrzygana przez sądy. Posłużyć moglibyśmy się jedynie analogią do orzeczeń dotyczących wynalazków. W tym przypadku również mamy do czynienia z pierwotnym nabyciem praw przez pracodawcę, gdy przedmiot praw powstał w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że „z tego względu do wynagrodzenia wynalazcy będącego pracownikiem lub zleceniobiorcą nie można stosować 50% kosztów podatkowych” (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2009 r. II FSK 452/08).

Stanowisko organów podatkowych

W przypadkach dotyczących pracowników tworzących programy komputerowe, organy podatkowe nie odwołują się do powołanego orzeczenia i nie wykluczają stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów. Choć praktyka wygląda na absolutnie ugruntowaną, jak dotąd brak jest interpretacji, która na potrzeby takiego rozstrzygnięcia poddałaby analizie kwestie pierwotnego i pochodnego nabycia praw. Można jedynie domniemać, że organy uznają tę kwestię za nieistotną w kontekście podatkowym.

50% koszty dla programistów – warunki

Organy podatkowe dopuszczając stosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów w odniesieniu do programistów, wskazują jednak na kilka warunków, które powinny zostać spełnione:

1. Umowa o pracę powinna szczegółowo wskazywać zakres obowiązków pracownika i wprost wskazywać na ich podział na obowiązki o charakterze twórczym (np. tworzenie programów komputerowych, aplikacji, stron internetowych) i pozostałe (np. korespondencja z klientami, koordynacja pracy zespołu).

2. Umowa o pracę powinna określać proporcję czasu pracy jaki pracownik ma poświęcić na prace twórcze i wypełnianie pozostałych obowiązków.

3. Umowa o pracę powinna także określać jaka część wynagrodzenia obejmuje wynagrodzenie z tytułu korzystania z praw autorskich, a jaka część dotyczy czynności niechronionych prawem autorskim. Z najnowszej interpretacji dyrektora KIS dotyczącej tej kwestii wynika, że za „wyodrębnienie honorarium z łącznej wartości wynagrodzenia nie można uznać sytuacji, w której to pracodawca określa je jako procent ogólnego wynagrodzenia pracownika”.

4. Pracodawca powinien prowadzić ewidencję utworów stworzonych przez pracownika oraz czasu pracy poświęconego na ich stworzenie potwierdzającą realizację przez pracownika czasowego zaangażowania w obowiązki o charakterze twórczym.

5. Pracodawca może stosować 50 % koszty dla programistów do przychodów za rzeczywiście wykonane prace twórcze, co w praktyce uniemożliwia ich stosowanie w odniesieniu do wynagrodzeń np. za czas urlopu, zwolnienia lekarskiego, czy premii rocznej.

Warunki te wydają się być dosyć precyzyjne, jednak z ich stosowaniem w praktyce wiążą się problemy. Wynika to z faktu, że ich łączne spełnienie możliwe jest jedynie w hipotetycznych warunkach, kiedy w każdym miesiącu pracownik poświęca dokładnie taką samą (z góry założoną i wynikającą z umowy o pracę) ilość czasu pracy na tworzenie utworów. Bezpiecznym rozwiązaniem wydaje się, więc zaplanowanie mechanizmu jaki będzie stosowany w firmie i zawnioskowanie o wydanie interpretacji indywidualnej, która potwierdzi, że planowany model będzie poprawny.

Należy jednak mieć na uwadze, że nawet spełnienie wszystkich opisanych wyżej warunków może w konkretnym przypadku okazać się niewystarczające, jeżeli organ uznałby, że fakt pierwotnego nabycia praw do programu komputerowego wyłącza możliwość przyjęcia, że należy stosować 50% koszty dla programistów.

Na koniec trzeba także pamiętać, że w roku podatkowym łączne koszty uzyskania przychodów, o których była mowa wyżej, nie mogą przekroczyć połowy kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, co obecnie oznacza kwotę 42 764 zł.

Edit: O najnowszej interpretacji dyrektora KIS dotyczącej stosowania 50% kosztów, która może wymusić zmiany w stosowanym mechanizmie pisaliśmy tutaj.

Jeśli masz pytania dotyczące tego, jak wprowadzić w firmie mechanizmy umożliwiające stosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów, napisz do nas na adres [email protected]

 

Zdjęcie: fotolia.pl

Tags: , , ,